Россия Федерациясында 2026-жылдын II чейрегиндеги маанилүү окуялардын сереби
2026-жылдын II чейрегинде Россия Федерациясында банктык аманаттарды (депозиттерди) камсыздандыруу (кепилдик берүү), кредиттик уюмдарды жоюу, финансылык чыңдоо жана кудуретсиздиги (банкроттугу), ошондой эле банк рыногунун иштеши чөйрөсүндө төмөнкү окуялар орун алды:
1. «АКБ» МК турак жай топтоо келишимдери боюнча жарандардын аманаттарын коргоону камсыз кылат
Россия Федерациясында 2027-жылдын 1-январынан тартып жеке жактар үчүн аманаттын жаңы түрү – турак жай топтоо келишими киргизилет, ал боюнча турак жай топтоолорунун бир кредиттик уюмунда бир аманатчыга 10 млн рубль өлчөмүндө камсыздандыруу ордун толтуруунун өзүнчө лимити белгиленген.
2. «АКБ» МК сайтында арбитраждык башкаруучулар үчүн электрондук сервис пайда болду
«АКБ» МК өзүнүн сайтында аманаттарды камсыздандыруу тутумуна кирбеген, жоюлуп жаткан кредиттик уюмдардын кредиторлорунун талаптарын канааттандыруу үчүн өзүнчө атайын эсебин ачуу боюнча сервисти ишке киргизди.
3. «АКБ» МК өкүлдөрү Индонезиянын Депозиттерди камсыздандыруу корпорациясындагы (IDIC) кесиптештери менен жумушчу жолугушууларды өткөрүштү
2026-жылдын 28-29-апрелинде Индонезия Республикасына болгон сапардын жүрүшүндө тараптар аманаттарды камсыздандыруунун улуттук тутумдарын башкаруунун актуалдуу маселелерин талкуулашты, «АКБ» МК өкүлдөрү жоюлуп жаткан кредиттик уюмдардын аманатчыларына онлайн-төлөмдөрдү жүргүзүү тажрыйбасы менен бөлүшүп, IDICтин ислам каржы өнүмдөрүн камсыздандыруучу жана кудуретсиз банктарды жөнгө салуу боюнча орган катары практикасы жана өнүгүү пландары менен таанышышты.
4. Россиядан, Өзбекстандан жана Беларустан келген депозиттерди камсыздандыруучулар топтоолорго кепилдик берүүнүн улуттук тутумдарын өнүктүрүү тажрыйбасы менен бөлүшүштү
Евразия чөлкөмүнүн аманаттарды камсыздандыруу уюмдарынын өкүлдөрү 2026-жылдын 14-16-апрелинде Самарканд шаарында (Өзбекстан Республикасы) өткөн семинарда өз өлкөлөрүндө камсыздандыруу төлөмдөрүн уюштуруу жана санариптештирүү практикасы, жарандардын аманаттарды камсыздандыруу тутумуна болгон ишенимин чыңдоо боюнча иштер тууралуу айтып беришти, ошондой эле финансылык уюмдарды жоюу жол-жоболорунун натыйжалуулугу маселелерин талкуулашты.
5. Камсыздандыруу учуру: 2026-жылдын 10-апрелинде Банк РМП (АК) лицензиясы кайтарылып алынды
«АКБ» МКга убактылуу администрациянын функциялары жүктөлгөн. Банктын 2026-жылдын 1-мартына карата отчеттук маалыматтары боюнча, Банк РМП (АК) аманаттары боюнча камсыздандыруу жоопкерчилиги алдын ала 120,9 млн рубльга бааланууда.
6. Россия Банкы негизги ченди эки жолу төмөндөттү
2026-жылдын II чейрегинин ичинде Россия Банкы негизги ченди эки жолу, жалпысынан 75 б.п. – тиешелүүлүгүнө жараша жылдык 14,50 жана 14,25%га чейин төмөндөттү.
7. Россия Банкы рынок менен талкуулоодон жана ички тестирлөөдөн кийин коомдук консультациялар үчүн «Банктардын экономикалык абалын баалоого такталган мамиле» баяндамасын жарыялады
Жаңы мамиледе банктын акыркы классификациялык тобун аныктоо логикасы такталып, көрсөткүчтөрдүн саны кыскартылган. Негизги өзгөртүүлөрдүн арасында – тобокелдиктердин капиталга болгон чогуу алгандагы таасирин баалоонун пайдасына татаал баллдык-салмактык тутумдан баш тартуу, ошондой эле консолидацияланган деңгээлде экономикалык абалды баалоону эсептөө бар. Натыйжада методика кыйла так болуп, ал эми анын натыйжаларын чечмелөө жеңилдеди.
Жаңы мамиле 2029-жылдан баштап колдонула баштайт деп пландаштырылууда.
8. Россия Банкы 2025-жылы «Россия Федерациясынын калкынын ар кандай төлөм каражаттарына болгон мамилеси» социологиялык изилдөөсүнүн жыйынтыктарын жарыялады
2025-жылы россиялыктар накталай акчаны күнүмдүк эсептешүүлөрдө да, топтоолор үчүн да көп колдонушкан. Ошол эле учурда накталай эмес төлөмдөр өсүүсүн улантты. «Санарипти» колдогондор өздөрү үчүн ыңгайлуу сервистерди тандашты: мурдагыдай эле дебеттик карта эң талап кылынган бойдон калды, Тез төлөмдөр тутуму аркылуу QR-код менен төлөгөндөрдүн саны көбөйдү, популярдуулугу боюнча үчүнчү орунда – мобилдик жана онлайн-банктар.
9. Россия Банкы жарандардын жана бизнестин төлөм кызматтарына канааттануу деңгээлин баалоонун жана улуттук төлөм тутумунун санариптештирүү индексин эсептөөнүн жыйынтыктарын жарыялады
Канааттануу деңгээлин баалоонун жыйынтыктары жарандар жалпысынан заманбап төлөм сервистерине жана инструменттерине ыраазы экенин көрсөтүп турат. Алар минималдуу аракеттерди талап кылган тез жана үзгүлтүксүз төлөө жана которуу ыкмаларын жогору баалашат, бирок ошол эле учурда турак жай-коммуналдык кызматтарды, билим берүү жана мамлекеттик кызматтарды төлөө тутумун жетишсиз даражада ыңгайлуу деп эсептешет (карта менен төлөөдө анын толук реквизиттерин киргизүү, операцияны код менен ырастоо зарыл).
Россия Банкы биринчи жолу «санариптештирүү индексин» – жаңы технологиялардын кирүү даражасын жана бизнестин аларды киргизүүгө болгон кызыгуусун, төлөм сервистеринин ассортиментин жана алардын калк үчүн жеткиликтүүлүгүн, инфраструктуранын коопсуздугун жана үзгүлтүксүздүгүн камтыган 15 компонентти эске алуучу төлөм рыногунун өнүгүшүнүн комплекстүү көрсөткүчүн эсептей баштады.
Канааттануу деңгээлин баалоонун жыйынтыктары
Санариптештирүү индексин эсептөөнүн жыйынтыктары
10. Россия Банкы субординацияланган инструменттерди жөнгө салуу реформасынын концепциясын жарыялады
Жаңылыктар банктардын стресс учурунда капиталдын шайкештигин өз алдынча калыбына келтирүү жөндөмдүүлүгүн жогорулатууга, ошондой эле анын инвестициялык жагымдуулугун жогорулатуунун эсебинен субординацияланган карызды тартуу боюнча мүмкүнчүлүктөрүн кыйла кеңейтүүгө багытталган.
Субординацияланган инструменттерди жөнгө салуу реформасынын концепциясы
11. Россия Банкы санариптик рублдин инфраструктурасында өзүнчө компонентти – коммерциялык смарт-контракттар платформасын (КСКП) түзүү мүмкүнчүлүгүн караштырууда
Россия Банкы Коммерциялык смарт-контракттар платформасынын концепциясын жарыялады, ал Россия Банкына гана эмес, рыноктун башка катышуучуларына да мындай контракттардын сценарийлерин өздөрү иштеп чыгууга мүмкүндүк берет, ал эми жарандар жана компаниялар өз милдеттерине жараша эң ылайыктуу сунуштарды тандай алышат. Биринчи этапта платформанын оператору Россия Банкы болот деп болжолдонууда.
Концепцияда ошондой эле КСКПнын маалыматтык коопсуздугун камсыздоо ыкмалары чагылдырылган.
Коммерциялык смарт-контракттар платформасынын концепциясы
12. Россия Банкы финансылык уюмдарга жасалма интеллект (ЖИ) технологияларын колдонууда маалыматтык коопсуздукту камсыз кылууга жардам бере турган методикалык сунуштамаларды жарыялады
Бул жөнгө салуучунун ЖИни колдонуу тобокелдиктери системалаштырылган, ЖИ системаларына зыянкечтердин чабуул жасоосунун мүмкүн болгон тактикалары сүрөттөлгөн жана коргоо чаралары боюнча сунуштар берилген биринчи документи болуп саналат. Документтин бөлүмдөрүнүн бири кызмат көрсөтүүчүлөр тарабынан сунушталган ЖИ-сервистерди колдонуудагы маалыматтык коопсуздукка тиешелүү.
Россия Банкы ошондой эле рыноктун катышуучуларына ЖИ менен иштөө үчүн коркунучтардын өздүк моделдерин жана маалыматтык коопсуздук саясатын иштеп чыгууну сунуштайт.
13. Россия Банкы банктардын капиталынын минималдуу өлчөмүнө коюлуучу талаптарды жогорулатууну сунуштайт
Россия Банкынын сайтында «Банктардын капиталынын минималдуу өлчөмүн жогорулатуу: коомдук консультациялар үчүн баяндама» материалы жарыяланды, ага ылайык универсалдуу лицензиясы бар банктардын капиталынын минималдуу өлчөмүнө коюлуучу талаптарды 1 млрд рублдан 3 млрд рублга чейин жана базалык лицензиясы бар банктардыкы – 0,3 млрд рублдан 1 млрд рублга чейин жогорулатуу сунушталууда.
14. Россия Банкы финансы рыногунда жасалма интеллектти колдонуу жөнүндө баяндаманы коомдук талкуулоонун жыйынтыктары тууралуу отчетту жарыялады
Финансы рыногунда ЖИни өнүктүрүүнүн негизги багыттары жумшак жөнгө салуу жана маалыматтарды алмашуу үчүн ишенимдүү платформаларды түзүү болот. Рыноктун катышуучулары ЖИни өнүктүрүү үчүн инфраструктуралык чечимдердин жеткиликтүүлүгү, ЖИ моделдерин окутуу үчүн сапаттуу маалыматтардын болушу, технологияга болгон ишеним жана жагымдуу жөнгө салуучу шарттарды түзүү зарыл деп эсептешет.
Россия Банкы рыноктун катышуучуларына инновацияларды киргизүүгө жана ЖИни өнүктүрүүгө мүмкүндүк берүүчү технологиялык жактан бейтарап мамилени карманууну улантат. Мындан тышкары, жөнгө салуучу ЖИни колдонууну тармактар аралык жөнгө салуунун алкактык мүнөзүн сактоону маанилүү деп эсептейт. Бул ар кандай тармактардын өзгөчөлүктөрүн, аларда ЖИни киргизүүнүн учурдагы деңгээлин, ошондой эле ар бир тармак үчүн мүнөздүү болгон тобокелдиктерди эске алууга мүмкүндүк берет.
Рынок Жасалма интеллект чөйрөсүндөгү Этика кодексинин сунуштамаларын буга чейин эле карманып келет. Бул жылы Россия Банкы финансылык уюмдар менен биргеликте аны сактоонун эң мыкты практикаларынын жыйнагын даярдоону пландаштырууда.
Рыноктун катышуучулары Россия Банкынын маалыматтарды алмашуу үчүн ишенимдүү платформаларды түзүү боюнча сунуштарын колдошту. Алар алдамчылыкка каршы туруу, тобокелдиктерди баалоо жана кардарлар сервистерин өркүндөтүү үчүн финансылык уюмдарга ЖИ моделдерин биргеликте окутууга мүмкүндүк берет деп болжолдонууда.
Россия Банкы мындай платформалардын ишин жөнгө салуу боюнча сунуштарды даярдайт. Жөнгө салуучу ошондой эле финансы рыногунда маалыматтардын купуялуулугун жогорулатуу технологияларын колдонуу үчүн тоскоолдуктарды четтетүү боюнча иш алып барат.
Баяндаманы коомдук талкуулоонун жыйынтыктары тууралуу отчет
Финансы рыногунда жасалма интеллектти иштеп чыгуу жана колдонуу чөйрөсүндөгү Этика кодекси
