Агляд важных падзей у I квартале 2026 года ў Рэспубліцы Казахстан

У I квартале 2026 года ў Рэспубліцы Казахстан у сферы страхавання (гарантавання) банкаўскіх укладаў (дэпазітаў), ліквідацыі, фінансавага аздараўлення і банкруцтва крэдытных арганізацый, а таксама функцыянавання банкаўскага рынку адбыліся наступныя падзеі:

1. Апублікавана інфармацыя аб стане фонду гарантавання дэпазітаў

Да канца 2025 года Казахстанскі фонд гарантавання дэпазітаў (КФГД) павялічыў спецыяльны рэзерв звыш адзнакі 1,5 трлн тэнге. Паводле даных на 1 сакавіка 2026 года аб’ём спецыяльнага рэзерву КФГД склаў 1,6 трлн тэнге.

Крыніца

2. Уступіў у сілу новы Закон «Аб банках і банкаўскай дзейнасці Рэспублікі Казахстан»

19 сакавіка 2026 г. уступіў у сілу новы Закон «Аб банках і банкаўскай дзейнасці Рэспублікі Казахстан». Асноўныя змяненні закранулі ўзмацненне і паглыбленне кантролю за банкамі (паводзінскі нагляд), устанаўленне новай сістэмы ліцэнзавання (базавая і ўніверсальная ліцэнзіі), прадастаўленне магчымасці банкам з універсальнай ліцэнзіяй ажыццяўляць ісламскія банкаўскія аперацыі (ісламскія «вокны»), а таксама ўкараненне новых падыходаў да работы з патэнцыйна праблемнымі банкамі, у тым ліку скарачэнне тэрміну пачатку выплат гарантаванага кампенсавання з 35 да 20 рабочых дзён з даты пазбаўлення банка ліцэнзіі.

Крыніца Спампаваць Закон Рэспублікі Казахстан «Аб банках і банкаўскай дзейнасці Рэспублікі Казахстан»

3. Зацверджаны кіраўніцтвы па ўдзеле ў працэдурах урэгулявання і выплаце гарантаваных дэпазітаў

У рамках прыняцця новага банкаўскага заканадаўства 26 сакавіка 2026 г. былі зацверджаны тры кіраўніцтвы (playbook) па ўдзеле ў працэдурах урэгулявання і выплаце гарантаваных дэпазітаў у межах устаноўленага мандата:

1. Кіраўніцтва па выкарыстанні актываў спецыяльнага рэзерву, у тым ліку пры іх недастатковасці, для выплаты гарантаванага кампенсавання і пакрыцця розніцы пры ажыццяўленні аперацыі P & A;
2. Кіраўніцтва па ўдзеле Фонду ў правядзенні аперацыі P & A банка, які знаходзіцца ў рэжыме ўрэгулявання, іншаму банку (банкам) або стабілізацыйнаму банку;
3. Кіраўніцтва па арганізацыі выплаты гарантаванага кампенсавання.

4. Прыняты новыя меры па ўрэгуляванні рызык, звязаных з дэпазітнай палітыкай банкаў

Для ўзмацнення механізмаў рэгулявання рызык, звязаных з дэпазітнай палітыкай банкаў, былі ўзгоднены наступныя меры:

• павышэнне адчувальнасці ўзносу за сістэмную рызыку да перавышэння банкаўскіх ставак па дэпазітах над рынкавым узроўнем (з 1 студзеня 2026 года);
• распаўсюджванне гнуткай «столі ставак» (рынкавая стаўка + спрэд) на ўсе банкі з выплатай прапарцыянальна павышанага ўзносу за яе перавышэнне (раней гэтая мера распаўсюджвалася толькі на банкі з недастатковай капіталізацыяй) (з 1 сакавіка 2026 года).

5. Казахстанскі фонд гарантавання дэпазітаў праводзіць перадпраектнае абследаванне для лічбавізацыі працэсу выплаты кампенсавання

З мэтай забеспячэння доступу большасці ўкладчыкаў да сваіх дэпазітаў на працягу 7 дзён (у адпаведнасці з міжнароднымі стандартамі) Фонд сумесна са знешнім кансультантам праводзіць перадпраектнае абследаванне для выпрацоўкі эфектыўных рашэнняў па лічбавізацыі працэсу выплаты кампенсавання.

6. Апублікаваны Кароткі інфармацыйны агляд рынку дэпазітаў фізічных асоб за IV квартал 2025 г.

Паводле прадстаўленага дакумента, сукупны аб’ём дэпазітаў насельніцтва склаў 28,3 трлн тэнге, прадэманстраваўшы рост на 6,0% за квартал. Асноўны прыток забяспечылі ўклады ў тэнге, аб’ём якіх павялічыўся на 7,4% да 23,4 трлн тэнге, у той час як валютныя ўклады скараціліся да 4,9 трлн тэнге (-0,4%). Узровень тэнгізацыі дасягнуў гістарычнага максімуму ў 82,7%, а доля валютных укладаў знізілася да 17,3%. Агульная колькасць рахункаў укладчыкаў на 1 студзеня 2026 года склала 224,9 млн адзінак, павялічыўшыся за квартал на 14,5%.

У структуры дэпазітнага партфеля дамінуюць уклады да запатрабавання з доляй 57,4% (16,2 трлн тэнге), аднак найбольшыя тэмпы росту паказалі ашчадныя дэпазіты, аб’ём якіх павялічыўся на 11,8% да 3,8 трлн тэнге. Канцэнтрацыя рынку застаецца стабільна высокай: на топ-5 банкаў прыпадае 79,5% усіх укладаў фізічных асоб. Сярэдні памер укладу на аднаго ўкладчыка (без уліку пустых рахункаў) па выніках года склаў 1,2 млн тэнге. Доля дэпазітаў, сума якіх не перавышае максімальную мяжу гарантыі Казахстанскага фонду гарантавання дэпазітаў, склала 90,2% ад агульнай сумы ўкладаў у сістэме.

Спампаваць Кароткі інфармацыйны агляд рынку дэпазітаў фізічных асоб за IV квартал 2025 года

7. У I квартале 2026 г. Нацыянальны Банк Рэспублікі Казахстан захаваў базавую стаўку на ўзроўні 18% гадавых

За справаздачны перыяд Нацыянальны Банк Рэспублікі Казахстан двойчы (23 студзеня і 18 сакавіка 2026 г.) прымаў рашэнне аб захаванні базавай стаўкі на ўзроўні 18,0% гадавых з калідорам +/- 1 п.п. Рашэнні грунтаваліся на выніках прагнознага раўнда, абноўленых ацэнках асноўных макраэканамічных паказчыкаў і балансу інфляцыйных рызык.

Крыніца

Агляд важных падзей у I квартале 2026 г.