Беларусь Республикасында 2026-жылдын II чейрегиндеги маанилүү окуяларга сереп
1. “Банкаўскі веснік” журналынын № 3/752 санында “Аманаттарды кепилдендирүү боюнча агенттик” мамлекеттик мекемесинин Банктардын ишин талдоо жана төгүмдөрдү көзөмөлдөө бөлүмүнүн башчысы Сергей Леонидович Кисель тарабынан даярдалган “Беларусь Республикасында депозиттерди камсыздандыруучунун аналитикасынын өнүгүшү” аттуу макала жарыяланган.
Макалада Беларусь Республикасындагы улуттук депозиттерди камсыздандыруучунун аналитикасынын маңызы, милдеттери, курамы жана түзүмү жөнүндө комплекстүү түшүнүк берилген. Депозиттерди камсыздандыруучу тарабынан ыкчам милдеттерди чечүү жана ишмердүүлүктүн стратегиялык максаттарына жетүү контекстинде аталган аналитиканы өнүктүрүүнүн факторлору, багыттары жана күтүлгөн натыйжалары изилденген. Муну менен бирге, укуктук шарттардын өзгөрүшүнүн жана аманаттарды кепилдик менен кайтаруу тутуму үчүн пайда болуп жаткан чакырыктардын таасири астында аналитиканын эволюциясынын этаптары белгиленген.
2. “Аманаттарды кепилдендирүү боюнча агенттик” мамлекеттик мекемеси тарабынан 2026-жылдын 2-чейрегинде каржылык сабаттуулукту жогорулатуу боюнча бир катар иш-чаралар өткөрүлдү
2026-жылдын 2-чейрегинде “Аманаттарды кепилдендирүү боюнча агенттик” мамлекеттик мекемесинин кызматкерлери салттуу түрдө Минск шаарынын жалпы орто билим берүү мекемелеринде каржылык сабаттуулукту жогорулатуу боюнча иш-чараларды өткөрүштү. Мындан тышкары, пенсия курамындагы жарандар үчүн Беларусь Республикасында банктык аманаттарды кепилдик менен кайтаруу тутуму жөнүндө лекция уюштурулду.
3. Беларусь Республикасынын Улуттук банкы тарабынан 2026-жылдын 1-апрелине карата Беларусь Республикасынын банктарынын ишмердүүлүгүнө сереп жана алардын иштешинин туруктуулугунун мүнөздөмөсү жарыяланды
Сунушталган маалыматтарга ылайык, банктардын ишмердүүлүгүнүн көрсөткүчтөрү Беларустун банк секторунун ишенимдүү, туруктуу жана натыйжалуу иштеп жаткандыгын айгинелейт. Банктардын ченемдик капиталынын шайкештиги, айрым банктар үчүн белгиленген минималдуу маани 10 % (консервациялык буферди эсепке алуу менен — 12,5 %) болгон учурда, 18,9 % деңгээлинде катталды. Өтүмдүүлүктү жабуунун өлчөмү жалпы банктар боюнча ченем 100 %дан кем эмес болгондо 169,6 %ды түздү. Банктардын иштебеген активдеринин кредиттик тобокелдикке дуушар болгон активдердеги үлүшү 10 %дык босого мааниден ашкан жок жана 2,3 %ды түздү.
4. Беларусь Республикасында “КРОК” улуттук төлөм сервиси — QR-код аркылуу төлөө тутуму ишке кирди
Сервис Беларусь Республикасында улуттук жөнгө салуунун өзгөчөлүктөрүн, маалыматтык коопсуздукка болгон талаптарды жана төлөм рыногунун катышуучуларынын күтүүлөрүн эске алуу менен иштелип чыккан. Бул сервис колдонуучуларга товарлар жана кызматтар үчүн төлөмдөрдү банктык картаны колдонбостон, түз эле банктагы эсебинен жүргүзүүгө мүмкүндүк берет. Долбоорду ишке ашыруу төлөм кызматтарынын ылдамдыгын жана жеткиликтүүлүгүн жогорулатууга, ошондой эле Беларусь Республикасында төлөм кызматтарын көрсөтүүнүн жаңы стандартын калыптандырууга багытталган.
5. 2026-жылдын 1-июнунан тартып кайра каржылоо ченемдери жылдык 9,25 пайызга чейин төмөндөтүлдү
Беларусь Республикасында кайра каржылоо ченеми жылдык 9,75 пайыздан 9,25 пайызга чейин, овернайт кредити боюнча ченем – жылдык 11,25 пайыздан 10,75 пайызга чейин төмөндөдү. Тиешелүү чечимдер Беларусь Республикасынын Улуттук банкынын Башкармалыгы тарабынан 2026-жылдын 20-майында кабыл алынган.
6. Беларусь Республикасында санариптик белгилерди (токендерди) эсептешүү каражаты катары колдонуу үчүн шарттар түзүлүүдө
Беларусь Республикасынын Министрлер Советинин жана Беларусь Республикасынын Улуттук банкынын 2026-жылдын 09.06.деги № 288/13 “Санариптик белгилерди (токендерди) эсептешүү каражаты катары колдонуу жөнүндө” токтому менен Беларусь Республикасында резиденттер жана резидент эместер ортосундагы эсептешүүлөр үчүн компаниялардын санариптик активдерин расмий түрдө колдонууга уруксат берилди.
