2026 жылдың I тоқсанындағы Қырғыз Республикасындағы маңызды оқиғаларға шолу
2026 жылдың I тоқсанында Қырғыз Республикасында банктік салымдарды (депозиттерді) сақтандыру (кепілдік беру), кредиттік ұйымдарды тарату, қаржылық сауықтыру және банкроттық, сондай-ақ банк нарығының жұмыс істеуі саласында келесі оқиғалар орын алды:
1. Қырғыз Республикасының Депозиттерді қорғау жөніндегі агенттігінің 2025 жылғы қызметі туралы жылдық есебі бекітілді және жарияланды
2025 жылдың қорытындысы бойынша Қырғыз Республикасының қаржы-кредит секторында оң динамика сақталды, бұл Депозиттерді қорғау қорын одан әрі нығайтуға ықпал етті. 2025 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша Депозиттерді қорғау қорының көлемі 9 709,9 млн сомды құрап, жыл басынан бері 30,0%-ға өсті. Депозиттерді қорғау жүйесіне қатысушылардың 2025 жылғы жарналарының көлемі 1 313,0 млн сомды, капиталдандырылған таза табыс — 926,0 млн сомды құрады.
Сондай-ақ, қаржылық жүктемені әділ бөлу принципіне негізделген, мөлшерлеме көлемі депозиттерді қорғау жүйесіне қатысушының тәуекел-профиліне байланысты болатын дифференциалды жарналар моделін пысықтау жалғастырылды.
2. Қырғыз Республикасының Депозиттерді қорғау жөніндегі агенттігінің 2026–2030 жылдарға арналған даму стратегиясы бекітілді
2026 жылдың I тоқсанында Қырғыз Республикасының Депозиттерді қорғау жөніндегі агенттігінің 2026–2030 жылдарға арналған даму стратегиясы бекітілді. Стратегияның басым бағыттары ішкі және сыртқы факторларды талдау нәтижелерін ескере отырып қалыптастырылды.
Негізгі бағыттарға мыналар жатқызылды:
- Депозиттерді қорғау қорының қаржылық тұрақтылығын арттыру;
- салымшыларға жедел және ашық төлемдерді қамтамасыз ету;
- халықтың хабардарлық деңгейін арттыру;
- банктерді және қаржы-кредит ұйымдарын тарату рәсімдерін жетілдіру;
- цифрлық трансформация.
3. Банктерді және қаржы-кредит ұйымдарын тарату саласындағы іс-шараларды іске асыру
2026 жылдың I тоқсанында «Азия Универсал Банкі» ААҚ және «Ак Банк» ААҚ таратушысы болып табылатын Қырғыз Республикасының Депозиттерді қорғау жөніндегі агенттігі таратылатын банктердің мүлкін сату және кредиторлармен есеп айырысу жұмыстарын жалғастырды.
Аталған қызмет аясында:
- банктің өзге меншігі — тұрғын үй кезең-кезеңімен сатып алу туралы келісім негізінде 4 045,0 мың сом сомасына сатылды;
- «Азия Универсал Банкі» ААҚ таратушысының есеп айырысу шотында 11 230,0 мың сом сомасында ақшалай қаражат жинақталды;
- бесінші кезектегі жоқ кредиторлардың 133 400,0 мың сом сомасындағы талаптарына сот тәртібімен дауласу нәтижелері бойынша Агенттік бесінші кезектегі кредиторларға үшінші траншты төлеуге кірісті;
- Қырғыз Республикасының Ұлттық банкінің келісімімен «Азия Универсал Банкі» ААҚ-ты тарату мерзімі 2026 жылғы 11 қазанға дейін және «Ак Банк» ААҚ-ты тарату мерзімі 2027 жылғы 13 наурызға дейін ұзартылды.
4. Депозиттерді қорғау жүйесіне жаңа қатысушылар енгізілді
2026 жылдың I тоқсанында депозиттерді қорғау жүйесіне қатысушы банктердің тізіліміне мыналар енгізілді:
- «Алма Финанс Банк» ЖАҚ;
- «Асман Банк» ЖАҚ.
5. Нормативтік құқықтық актілердің жаңа редакциялары қабылданды
2026 жылдың I тоқсанында депозиттерді қорғау жүйесінің жұмыс істеуінің жекелеген мәселелерін реттейтін нормативтік құқықтық актілердің жаңа редакциялары бекітілді:
- Қырғыз Республикасы Министрлер Кабинетінің 2026 жылғы 30 наурыздағы № 200 қаулысымен кепілдік жағдайы туындаған кезде салымшыларға өтемақы төлеу үшін агент-банктерді іріктеудің алдын ала тәртібін көздейтін Агент-банктерді іріктеу тәртібі туралы ереженің жаңа редакциясы бекітілді;
- Қырғыз Республикасы Министрлер Кабинетінің 2026 жылғы 19 қаңтардағы № 14 қаулысымен республикалық бюджеттен берілетін бюджеттік кредиттермен жұмыс істеу туралы ереженің жаңа редакциясы бекітілді. Бұл құжатта Қырғыз Республикасының Депозиттерді қорғау жөніндегі агенттігіне кредит берудің ерекше шарттары қарастырылған.
Бюджеттік кредиттермен жұмыс істеу туралы ережені жүктеп алу
6. Халықаралық ынтымақтастық
2026 жылдың I тоқсанында Қырғыз Республикасының Депозиттерді қорғау жөніндегі агенттігінің (ҚР ДҚА) халықаралық қызметі институционалдық әлеуетті нығайтуға және жаһандық сарапшылар қоғамдастығына интеграциялануға бағытталды.
ДСХҚ-ның (Депозиттерді сақтандырушылардың халықаралық қауымдастығы) Депозиттерді сақтандырудың тиімді жүйелерінің негізгі принциптерін қайта қарау жөніндегі жұмыс тобына белсенді қатысу және халықаралық семинарлар үшін оқу материалдарын әзірлеу негізгі жетістік болды. Агенттік сондай-ақ тәуелсіз сыртқы бағалауды тарта отырып, нормативтік-құқықтық базаны ДСХҚ-ның жаңартылған стандарттарына сәйкес келтіру бойынша үш жылдық жоспарды іске асыруға кірісті.
ҚР ДҚА атқарушы директоры К.Дж. Букуевтің төрағалығымен Еуразиялық өңірлік комитеттің (ЕӨК) отырысы өтіп, онда 2026–2027 жылдарға арналған жұмыс жоспары бекітілді. Қазіргі уақытта ҚР ДҚА 2026 жылдың маусымына жоспарланған Бішкекте ДСХҚ ЕӨК жылдық жиналысын және қаржылық қауіпсіздік мәселелері бойынша воркшоп өткізуге ұйымдастырушылық дайындық жүргізуде. Есепті кезеңде Агенттік өкілдері қызметкерлердің біліктілігін үздіксіз арттыру үшін FSI Connect платформасын пайдалана отырып, ДСХҚ комитеттері мен жұмыс топтарының 21 отырысына қатысты.
7. Коммуникациялар және хабардар ету
ҚР ДҚА – ҚР жоғары оқу орындарының студенттері арасындағы V Республикалық қаржылық қауіпсіздік олимпиадасының ресми серіктесі
ҚР ДҚА кадрлық резервті қалыптастыру және жастардың қаржылық сауаттылығын арттыру мақсатында ресми серіктес ретінде Қырғыз Республикасының жоғары оқу орындарының студенттері арасындағы кезеңдер мен сарапшылық пікірталастарды ұйымдастыруға қатысады. Агенттік практикаға бағытталған оқытуды белсенді енгізетін прогрессивті мемлекеттік институт ретіндегі имиджін нығайтуда. Олимпиада аясында Мемлекеттік қаржылық барлау қызметінің Оқу орталығымен және Білім министрлігімен өзара іс-қимыл жасайды. Бұл өзгеретін нарықтық қатерлер жағдайында ДҚА-ның талдау әлеуетін дамыту үшін өте маңызды заманауи кейстермен жұмыс істеуге дайын талантты жастарды тәрбиелеуге бағытталған.
Депозиттерді қорғау жөніндегі агенттік «Жоогазын» фестивалінде инновациялық коммуникацияларды енгізуде
Фестивальге қатысу Қырғыз Республикасының Депозиттерді қорғау жөніндегі агенттігіне (ҚР ДҚА) жастармен және кәсіби аудиториямен өзара іс-қимыл жасау үшін заманауи құралдарды енгізуге мүмкіндік береді. Агенттік қызметінің таныстырылымы қоғаммен қарым-қатынасты жақындатуға, депозиттерді қорғаудың күрделі механизмдерін түсінікті визуалды бейнелер түрінде ұсынуға және ұйымның ашық әрі инновациялық мемлекеттік институт ретіндегі мәртебесін нығайтуға көмектеседі.
Алаң бизнес-орта мен академиялық қоғамдастыққа интеграциялану үшін «зертханаға» айналды. Маркетинг сарапшыларының кері байланысы ҚР ДҚА-ның ақпараттық стратегиясын түзетуге, брендтің танымалдылығын арттыруға және қаржылық қауіпсіздікті ілгерілету үшін жоғары оқу орындарымен және PR-агенттіктермен ұзақ мерзімді ынтымақтастықтың негізін қалайды.
Депозиттерді қорғау жүйесі туралы хабардарлық географиясын кеңейту: «Ынтымақ автобусы» жобасы
«Ынтымақ автобусы» аясындағы шығулар — ҚР ДҚА үшін коммуникацияның жаңа түрі. Цифрлық ресурстарға қолжетімділік шектеулі болуы мүмкін шалғай өңірлердің тұрғындарын тікелей ақпараттандырудың маңызды арнасы ҚР ДҚА сарапшыларының жеке кеңестерін өткізуге мүмкіндік береді және ауыл халқының банк жүйесіне деген сенім деңгейін арттыру үшін ақпараттық вакуумды жоюға көмектеседі.
Коммуникацияның бұл түрі жергілікті жерлердегі азаматтардың нақты қауіптері мен сұрақтары туралы бірегей деректер массивін жинауға мүмкіндік береді, бұл өз кезегінде болашақ ақпараттық науқандарды тиімдірек бағыттауға жағдай жасайды.
Глобалдық ақша апталығындағы (GMW) 2026 дәрістер, конкурстар және сыйлықтар
Жәрмеңкеде пайдаланылған ҚР ДҚА-ның ақпараттандырудың интерактивті форматтары мектеп оқушылары мен студенттерді бүкіл депозиттерді қорғау жүйесінің жұмыс принциптерін зерделеуге тартуға көмектеседі. GMW2026 және қаржылық жәрмеңкеге қатысу арқылы аудиторияны қамту ауқымы кеңейтіліп, ҚР ДҚА-ның Қырғызстандағы қаржылық мәдениеттің басты идеологтарының бірі ретіндегі рөлі бекітілді.
Халықаралық таныстырылым: «Ақпараттандырудан сенімге»
ЕАЭО-ға мүше елдер үшін ДҚА-ның цифрлық құралдарын таныстыру Агенттіктің коммуникациялық стратегиялар саласындағы елеулі жетістіктерін растаған маңызды оқиға болды. Көптілді орта және 100% мобильді қамту жағдайында стратегияны іске асыру тәжірибесі халықаралық серіктестердің жоғары қызығушылығын тудырды, бұл ДҚА-ны Еуразиялық экономикалық одақ аясындағы сараптамалық орталық деңгейіне шығарды.
2026 жылдың I тоқсанындағы маңызды оқиғаларға шолу
| Армения Республикасы | Беларусь Республикасы | Қазақстан Республикасы | Қырғыз Республикасы | Ресей Федерациясы |
