Ղրղզստանի Հանրապետության 2026 թվականի I եռամսյակի կարևոր իրադարձությունների տեսություն
2026 թվականի I եռամսյակում Ղրղզստանի Հանրապետությունում բանկային ավանդների (դեպոզիտների) ապահովագրման (երաշխավորման), վարկային կազմակերպությունների լուծարման, ֆինանսական առողջացման և սնանկության, ինչպես նաև բանկային շուկայի գործունեության ոլորտներում տեղի են ունեցել հետևյալ իրադարձությունները.
1. Հաստատվել և հրապարակվել է Ղրղզստանի Հանրապետության Ավանդների պաշտպանության գործակալության 2025 թվականի գործունեության տարեկան հաշվետվությունը
2025 թվականի արդյունքներով Ղրղզստանի Հանրապետության ֆինանսավարկային հատվածում պահպանվել է դրական դինամիկա, ինչը նպաստել է Ավանդների պաշտպանության հիմնադրամի հետագա ամրապնդմանը: 2025 թվականի դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ Ավանդների պաշտպանության հիմնադրամի չափը կազմել է 9 709,9 մլն սոմ՝ տարեսկզբից ավելանալով 30,0 տոկոսով: Ավանդների պաշտպանության համակարգի մասնակիցների մասհանումների ծավալը 2025 թվականին կազմել է 1 313,0 մլն սոմ, կապիտալացված զուտ եկամուտը՝ 926,0 մլն սոմ:
Նաև շարունակվել է տարբերակված մասհանումների մոդելի լրամշակումը, որը հիմնված է ֆինանսական բեռի արդարացի բաշխման սկզբունքի վրա, որի դեպքում դրույքաչափի չափը կախված է ավանդների պաշտպանության համակարգի մասնակցի ռիսկային պրոֆիլից:
2. Հաստատվել է Ղրղզստանի Հանրապետության Ավանդների պաշտպանության գործակալության 2026–2030 թվականների զարգացման ռազմավարությունը
2026 թվականի I եռամսյակում հաստատվել է Ղրղզստանի Հանրապետության Ավանդների պաշտպանության գործակալության 2026–2030 թվականների զարգացման ռազմավարությունը: Ռազմավարության առաջնահերթ ուղղությունները ձևավորվել են՝ հաշվի առնելով ներքին և արտաքին գործոնների վերլուծության արդյունքները:
Առանցքային ուղղություններից են.
- Ավանդների պաշտպանության հիմնադրամի ֆինանսական կայունության բարձրացումը,
- ավանդատուներին օպերատիվ և թափանցիկ վճարումների ապահովումը,
- բնակչության իրազեկվածության մակարդակի բարձրացումը,
- բանկերի և ֆինանսավարկային կազմակերպությունների լուծարման ընթացակարգերի կատարելագործումը,
- թվային տրանսֆորմացիան:
3. Միջոցառումների իրականացում բանկերի և ֆինանսավարկային կազմակերպությունների լուծարման ոլորտում
2026 թվականի I եռամսյակում Ղրղզստանի Հանրապետության Ավանդների պաշտպանության գործակալությունը, որը հանդիսանում է «Ազիա Ունիվերսալ Բանկ» ԲԲԸ-ի և «Ակ Բանկ» ԲԲԸ-ի լուծարողը, շարունակել է լուծարվող բանկերի գույքի իրացման և պարտատերերի հետ հաշվարկների իրականացման աշխատանքները:
Նշված գործունեության շրջանակներում.
-
- իրացվել է բանկի այլ սեփականություն՝ բնակելի տուն՝ 4 045,0 հազար սոմ գումարի չափով՝ փուլային հետգնման պայմանագրի հիման վրա,
-
- «Ազիա Ունիվերսալ Բանկ» ԲԲԸ-ի լուծարողի հաշվարկային հաշվում կուտակվել են 11 230,0 հազար սոմ գումարի չափով դրամական միջոցներ,
-
- հինգերորդ հերթի բացակայող պարտատերերի 133 400,0 հազար սոմ գումարի չափով պահանջների դատական կարգով վիճարկման արդյունքներով Գործակալությունը ձեռնամուխ է եղել հինգերորդ հերթի պարտատերերին երրորդ տրանշի վճարմանը,
-
- Ղրղզստանի Հանրապետության Ազգային բանկի համաձայնությամբ երկարաձգվել են «Ազիա Ունիվերսալ Բանկ» ԲԲԸ-ի լուծարման ժամկետները մինչև 2026 թվականի հոկտեմբերի 11-ը և «Ակ Բանկ» ԲԲԸ-ինը՝ մինչև 2027 թվականի մարտի 13-ը:
4. Ավանդների պաշտպանության համակարգում ներառվել են նոր մասնակիցներ
2026 թվականի I եռամսյակում ավանդների պաշտպանության համակարգի մասնակից բանկերի ռեեստրում ներառվել են.
-
- «Ալմա Ֆինանս Բանկ» ՓԲԸ,
-
- «Ասման Բանկ» ՓԲԸ:
5. Ընդունվել են նորմատիվ իրավական ակտերի նոր խմբագրություններ
2026 թվականի I եռամսյակում հաստատվել են ավանդների պաշտպանության համակարգի գործունեության առանձին հարցերը կարգավորող նորմատիվ իրավական ակտերի նոր խմբագրությունները.
- Ղրղզստանի Հանրապետության Նախարարների կաբինետի 2026 թվականի մարտի 30-ի թիվ 200 որոշմամբ հաստատվել է Երաշխիքային դեպքի վրա հասնելիս ավանդատուներին փոխհատուցումներ վճարելու համար գործակալ-բանկերի ընտրության կարգի մասին կանոնակարգի նոր խմբագրությունը, որը նախատեսում է գործակալ-բանկերի նախնական ընտրության կարգ,
- Ղրղզստանի Հանրապետության Նախարարների կաբինետի 2026 թվականի հունվարի 19-ի թիվ 14 որոշմամբ հաստատվել է Հանրապետական բյուջեից տրամադրվող բյուջետային վարկերի հետ աշխատանքի մասին կանոնակարգի նոր խմբագրությունը: Այս փաստաթղթում նախատեսվել են Ղրղզստանի Հանրապետության Ավանդների պաշտպանության գործակալությանը վարկի տրամադրման հատուկ պայմաններ:
Ներբեռնել Բյուջետային վարկերի հետ աշխատանքի մասին կանոնակարգը
6. Միջազգային համագործակցություն
2026 թվականի I եռամսյակում Ղրղզստանի Հանրապետության Ավանդների պաշտպանության գործակալության (ՂՀ ԱՊԳ) միջազգային գործունեությունն ուղղված է եղել ինստիտուցիոնալ կարողությունների ամրապնդմանը և համաշխարհային փորձագիտական հանրությանը ինտեգրմանը:
Առանցքային ձեռքբերում է դարձել ակտիվ մասնակցությունը ԱԱՄԱ-ի (Ավանդների ապահովագրողների միջազգային ասոցիացիա) Ավանդների ապահովագրման արդյունավետ համակարգերի հիմնարար սկզբունքների վերանայման աշխատանքային խմբում և միջազգային սեմինարների համար ուսումնական նյութերի մշակումը: Գործակալությունը նաև ձեռնամուխ է եղել նորմատիվ իրավական բազան ԱԱՄԱ-ի թարմացված ստանդարտներին համապատասխանեցնելու եռամյա պլանի իրականացմանը՝ անկախ արտաքին գնահատման ներգրավմամբ:
ՂՀ ԱՊԳ գործադիր տնօրեն Ք.Ջ. Բուկուևի նախագահությամբ տեղի է ունեցել Եվրասիական տարածաշրջանային կոմիտեի (ԵԱՏԿ) նիստը, որտեղ հաստատվել է 2026–2027 թվականների աշխատանքային պլանը: Ներկայումս ՂՀ ԱՊԳ-ն իրականացնում է Բիշքեկում ԱԱՄԱ ԵԱՏԿ տարեկան ժողովի և ֆինանսական անվտանգության հարցերով վորքշոփի անցկացման կազմակերպչական նախապատրաստական աշխատանքները, որոնք նախատեսված են 2026 թվականի հունիսին: Հաշվետու ժամանակաշրջանում Գործակալության ներկայացուցիչները մասնակցել են ԱԱՄԱ կոմիտեների և աշխատանքային խմբերի 21 նիստերի՝ օգտագործելով FSI Connect հարթակը աշխատակիցների որակավորման շարունակական բարձրացման համար:
7. Հաղորդակցություն և իրազեկում
ՂՀ ԱՊԳ-ն՝ ՂՀ բուհերի ուսանողների միջև ֆինանսական անվտանգության V հանրապետական օլիմպիադայի պաշտոնական գործընկեր
ՂՀ ԱՊԳ-ն կադրային ռեզերվի ձևավորման և երիտասարդության ֆինանսական գրագիտության բարձրացման համար որպես պաշտոնական գործընկեր մասնակցում է Ղրղզստանի Հանրապետության բուհերի ուսանողների միջև փուլերի և փորձագիտական քննարկումների կազմակերպմանը: Գործակալությունն ամրապնդում է իր իմիջը որպես առաջադեմ պետական ինստիտուտ, որն ակտիվորեն ներդնում է գործնական կողմնորոշում ունեցող ուսուցում: Օլիմպիադայի շրջանակներում համագործակցում է Ֆինանսական հետախուզության պետական ծառայության ուսումնական կենտրոնի և Կրթության նախարարության հետ՝ նպատակ ունենալով դաստիարակել տաղանդավոր երիտասարդների, ովքեր պատրաստ են աշխատել ժամանակակից քեյսերի հետ, ինչը չափազանց կարևոր է շուկայական փոփոխվող սպառնալիքների պայմաններում ԱՊԳ վերլուծական ներուժի զարգացման համար:
Ավանդների պաշտպանության գործակալությունը ներդնում է նորարարական հաղորդակցություններ «Ժոոգազին» փառատոնում
Փառատոնին մասնակցությունը թույլ է տալիս Ղրղզստանի Հանրապետության Ավանդների պաշտպանության գործակալությանը (ՂՀ ԱՊԳ) ներդնել ժամանակակից գործիքներ երիտասարդական և մասնագիտական լսարանի հետ փոխգործակցության համար: Գործակալության գործունեության շնորհանդեսն օգնում է կրճատել հեռավորությունը հասարակության հետ՝ ներկայացնելով ավանդների պաշտպանության բարդ մեխանիզմները հասկանալի տեսողական պատկերների տեսքով և ամրապնդելով կազմակերպության կարգավիճակը որպես բաց և նորարար պետական ինստիտուտ:
Հարթակը դարձել է «լաբորատորիա» բիզնես միջավայրին և ակադեմիական հանրությանը ինտեգրվելու համար: Մարքեթինգի փորձագետների հետադարձ կապը նպաստում է ՂՀ ԱՊԳ տեղեկատվական ռազմավարության ճշգրտմանը, բրենդի ճանաչելիության բարձրացմանը և հիմք է դնում բուհերի ու PR գործակալությունների հետ երկարաժամկետ համագործակցության համար՝ ֆինանսական անվտանգության խթանման նպատակով:
Ավանդների պաշտպանության համակարգի մասին իրազեկվածության աշխարհագրության ընդլայնում. «Համերաշխության ավտոբուս» նախագիծը
«Համերաշխության ավտոբուսի» շրջանակներում այցելությունները հաղորդակցության նոր տեսակ են ՂՀ ԱՊԳ-ի համար: Հեռավոր տարածաշրջանների բնակիչների ուղղակի իրազեկման կարևորագույն ուղին, որտեղ թվային ռեսուրսների հասանելիությունը կարող է սահմանափակ լինել, թույլ է տալիս ՂՀ ԱՊԳ փորձագետներին անցկացնել անհատական խորհրդատվություններ և օգնում է վերացնել տեղեկատվական վակուումը՝ գյուղական բնակչության շրջանում բանկային համակարգի նկատմամբ վստահության մակարդակի բարձրացման համար:
Հաղորդակցության այս տեսակը թույլ է տալիս հավաքագրել տվյալների եզակի զանգված տեղերում քաղաքացիների իրական մտահոգությունների և հարցերի վերաբերյալ, ինչն իր հերթին հնարավորություն է տալիս ավելի արդյունավետ թիրախավորել ապագա տեղեկատվական արշավները:
Դասախոսություններ, մրցույթներ և մրցանակներ Փողի համաշխարհային շաբաթվա (GMW) 2026-ի ընթացքում
Տոնավաճառի ժամանակ օգտագործված ՂՀ ԱՊԳ իրազեկման ինտերակտիվ ձևաչափերն օգնում են դպրոցականներին և ուսանողներին ներգրավել ավանդների պաշտպանության ողջ համակարգի աշխատանքի սկզբունքների ուսումնասիրության մեջ: GMW2026-ին և ֆինանսական տոնավաճառին մասնակցության միջոցով ընդլայնվել է լսարանի ընդգրկումը և ամրապնդվել է ՂՀ ԱՊԳ-ի դերը՝ որպես Ղրղզստանում ֆինանսական մշակույթի գլխավոր գաղափարախոսներից մեկի:
Միջազգային շնորհանդես. «Իրազեկումից դեպի վստահություն»
ԵԱՏՄ անդամ երկրների համար ՂՀ ԱՊԳ թվային գործիքակազմի շնորհանդեսը դարձավ նշանակալի իրադարձություն, որը հաստատեց Գործակալության լուրջ հաջողությունները հաղորդակցման ռազմավարությունների ոլորտում: Բազմալեզու միջավայրի և 100% բջջային ծածկույթի պայմաններում ռազմավարության իրականացման փորձը մեծ հետաքրքրություն առաջացրեց միջազգային գործընկերների շրջանում, ինչը ՂՀ ԱՊԳ-ին դուրս բերեց փորձագիտական կենտրոնի մակարդակ Եվրասիական տնտեսական միության շրջանակներում:
2026 թ. I եռամսյակի կարևոր իրադարձությունների տեսություն
| Հայաստանի Հանրապետություն | Բելառուսի Հանրապետություն | Ղազախստանի Հանրապետություն | Ղրղզստանի Հանրապետություն | Ռուսաստանի Դաշնություն |
